Buiten Nederland is financieren van groene installaties met equipment als onderpand (lease) een zeer gebruikelijke financieringsvorm. Bijvoorbeeld bij de financiering van windmolens, biogasinstallaties en zonnestroom projecten. Ook in Nederland wordt deze financieringsvorm steeds populairder.

Deze andere insteek van financieren kan ervoor zorgen dat (onderdelen van) installaties die niet zo makkelijk door banken worden gefinancierd, toch gefund kunnen worden. In dit blog gaan we in op de centrale rol van de onderliggende waarde van de asset bij leaseoplossingen.

Equipment als basiszekerheid voor financiering

Het uitgangspunt bij lease is dat de assets (de installatie of bepaalde onderdelen van de installatie) de centrale zekerheid vormen voor de financiering. De gebruiker betaalt een maandelijkse vergoeding voor het gebruik. Na de afgesproken looptijd neemt de gebruiker het object of de installatie over of hij geeft de equipment terug.
Eigenlijk precies zo als bij het leasen van een auto.

Echter: het is met bedrijfsmachines vaak net zoals met een nieuwe auto, zodra hij de showroom uitrijdt daalt de waarde enorm. Vooral bij installaties die moeilijk zijn te verplaatsen of zeer specifiek installaties kan de marktwaarde snel teruglopen. Hierdoor ontstaat een groot verschil tussen de waarde van de onderliggende equipment en het nog openstaande gefinancierde bedrag. Dit financieringsgat wordt een serieus probleem voor de financierende partij wanneer de gebruiker zijn betalingsverplichting niet meer nakomt.

Gat tussen marktwaarde en financieringsbedrag

Wat betekent dat in de praktijk? Een machine wordt over een aantal jaren lineair afgeschreven, maar de marktwaarde daalt niet lineair. In de eerste jaren daalt die namelijk veel sterker dan in de laatste jaren. En dat terwijl in de eerste jaren het bedrag dat aan rente en aflossing betaald moet worden vaak omgekeerd evenredig is. In die eerste jaren wordt relatief veel rente betaald en relatief weinig ‘aflossing’. Net zoals bij de hypotheek van een huis dus.

Zo gebeurt het dat er binnen afzienbare tijd een enorm gat ontstaat tussen de marktwaarde en de financiering. Er ontstaat een zogenaamd financieringsgat. Als financiers ergens een hekel aan hebben, dan is het daaraan. Omdat de financiering dan dus niet volledig gedekt is, ontstaat er een (te) groot risico voor de financierende partij.

Als groene leasemaatschappij is het ons doel om groene investeringen mogelijk te maken die anders niet tot stand zouden komen. Daarbij kijken we vooral naar creatieve manieren om het ‘risico-gat’ te dichten, waardoor financiering toch mogelijk wordt. We hebben verschillende mogelijkheden in ons arsenaal om dit probleem op te lossen.

Oplossingen voor het onderliggende waardetekort

Een potentiële tweedehands koper zal meer willen betalen als hij de equipment kan kopen bij de oorspronkelijke leverancier, de equipment geserviced is én met garantie wordt geleverd. Daarom sluiten we graag terugkoopgaranties of re-marketing garanties af met de oorspronkelijke leverancier. Door een aflopende terugkoop garantie te geven, neemt de leverancier dan een stukje van het restwaarde risico van de leasemaatschappij over, zodat de equipment makkelijker financierbaar wordt.

Andere veel gebruikte mogelijkheden:

• andere machines (die reeds gebruikt worden in het project) toevoegen als extra zekerheid voor de financiering;
• verpanding van subsidies zoals de SDE+ (Subsidie Duurzame Energie);
• vestigen van een tweede hypotheek op de grond.

Zo kun je op creatieve manier het financieringsgat dichten en daarmee financiering makkelijker mogelijk maken. Dit alles zorgt er wel voor dat regelen van een lease tamelijk veel werk kan zijn. Om dat te kunnen bereiken is kennis en inzicht nodig en het nodige aan spitwerk om het gehele plaatje rond te breien. 

Door deze aanpak hebben we al ettelijke projecten kunnen helpen realiseren die anders niet tot stand zouden zijn gekomen. En dat is waar het ons om gaat.

Regelmatig komen bij Greening Finance aanvragen binnen voor de financiering van installaties voor biogas en biovergisting (of onderdelen daarvan). Voor zowel in Nederland als in andere Europese landen. Daarom gaan we in dit blog dieper in op specifieke aandachtspunten voor de financiering van dergelijke installaties. Die natuurlijk veel complexer is dan die van bijvoorbeeld zonnepanelen of een biomassa-ketel.

Om de financiering van dergelijke bio-projecten mogelijk te maken moet veel kloppen. We kijken daarbij vooral naar de volgende aspecten:

1. Rendement en kasstromen. Is de kasstroom van het project groot genoeg en voldoende zeker om de financiering te dragen?
2. Risico en zekerheden.Welke specifieke risico’s spelen er bij het project, en hoe kunnen deze worden verminderd?

Hieronder lopen we puntsgewijs deze categorieën na.

Rendement en kasstromen

De financieringsaanvragen die wij krijgen voor een biogas installatie of biovergister zijn doorgaans al goed onderbouwd met een financieel model. Zo moet in Nederland bij een SDE+-subsidieaanvraag een goede financiële onderbouwing bijgevoegd worden. Daarnaast zijn ook al gespecialiseerde adviesbureaus ingehuurd (zowel ingenieursbureaus als financiële adviseurs) met veel praktische kennis van dergelijke projecten. Zij weten wat je als potentiële financier aan informatie nodig hebt.

Voor ons is het belangrijk dat de kasstromen van het project voldoende zijn om de financiering ruim binnen de technische levensduur van het project te kunnen aflossen. Als vuistregel hanteren we daarbij 70 % van de technische levensduur van de oorspronkelijke installatie. Bij dit soort projecten kan dat looptijden tussen de 7 en 10 jaar betekenen. Als de kasstroom groot genoeg is en de zekerheden voldoende (zie hieronder) kan vaak al met 10% eigen inbreng van de project-eigenaar worden volstaan.

Risico’s en zekerheden

We kijken als Greening Finance biogas- en biovergistingsprojecten vooral vanuit een lease-invalshoek. Daarom concentreren we ons bij de beoordeling van risico’s vooral op zekering van de kasstromen, het eigendom van de assets (installaties, equipment etc.) en de restwaarde van deze assets. Hierbij is onze aanpak soms wat anders als bij banken.

Kasstroom:

Bij de kasstromen gaat het erom dat gedurende de looptijd van de lease voldoende zekerheid is dat de project-vennootschap aan haar verplichtingen kan voldoen. Hieronder noemen we verschillende manieren om die kasstromen te zekeren.

• Productie-garanties die door de leverancier van de installatie worden afgegeven. Deze zorgen ervoor dat er zekerheid is dat de geplande productie ook gehaald wordt.Operation- en maintenance contracten: deze zorgen ervoor dat de installatie technisch optimaal kan blijven functioneren.
• (Langlopende) contracten voor de feed-stock van de installatie. Dit voorkomt dat na enkele jaren de kosten voor bijvoorbeeld mest en andere grondstoffen voor de installatie enorm in prijs oplopen.
• Vaste afname-contracten met prijsgaranties voor de geproduceerde energie (stroom, gas, digestaat, mineralen etc). Deze zorgen dat de productie ook de geplande omzet brengt. Zoals bijvoorbeeld via SDE+ subsidies, PPA’s met energiebedrijven, garantieprijzen voor mineralen.
• Controle van noodzakelijke vergunningen en contracten op geldigheid en voldoende looptijd. Zodat de installatie kan blijven draaien. Voorbeelden zijn omgevingsvergunningen, pachtcontracten voor het land, recht van overpad voor kabels en leidingen, netaansluitingstoezeggingen van de netbeheerder.
• Bedrijfsschadeverzekeringen en sessie van de verzekeringspenningen. Deze zorgen dat in geval van schade de verschuldigde leasetermijnen toch kunnen worden betaald.
• Zogenaamde ‘step-in agreements’ voor bovenstaande contracten en vergunningen. Hiermee kunnen wij als financier optreden indien de project-vennootschap niet meer aan haar verplichtingen kan voldoen.

Assets:

Naast zekering van de kasstromen is borging van het eigendom van de assets (machines, installaties etc.) zeer belangrijk. Als leasemaatschappij worden wij meestal eigenaar van de equipment, of moeten we de mogelijkheid hebben om eigenaar te worden bij niet voldoen aan de verplichtingen door de project-vennootschap. Hiervoor staan verschillende mogelijkheden open.

• Vestigen van een recht van opstal op bepaalde machines en apparatuur van het project. Dit zorgt ervoor dat indien een project-vennootschap failliet gaat, onze eigendomsaanspraken blijven bestaan.
• Vestigen van pandrecht op de equipment, aandelen van de project-vennootschap etc.. Indien we niet direct eigendom van de equipment hebben, kunnen deze zekerheden ingeroepen worden indien iets fout zou gaan.
• Eventueel: recht van hypotheek indien een geheel project wordt gefinancierd en de grond een belangrijke waarde binnen het project vertegenwoordigd.
• Onderhouds- en technische garantiecontracten met de leverancier(s). Deze dienen om zeker te zijn dat de installatie in goede staat blijft en haar waarde behoud.
• Technische verzekeringen en sessie van de verzekeringspenningen Dergelijke verzekeringen vergoeden in geval van schade of andere calamiteiten de vervanging van de equipment en herstel van de installatie.

Restwaarde

Anders dan bij een gewone bankfinanciering kijken we bij een lease vooral naar de marktwaarde (door ons ook wel restwaarde genoemd) van de assets (equipment) gedurende de looptijd van de financiering. Idealiter dient deze restwaarde ruim boven de hoogte van de nog uitstaande financiering te liggen. In de praktijk ligt hier vaak het kernpunt voor de financiering van het project.

Zie het als bij een auto. Zodra die de showroom is uitgereden is hij veel minder waard dan dat er zoeven nog voor betaald werd.

De restwaarde van de equipment van een bio-installatie is doorgaans fors lager dan de boekwaarde. Soms ligt de marktwaarde slechts op 30 – 40% van de boekwaarde, wat in de praktijk zou betekenen dat slechts een klein deel van de investering gefinancierd zou kunnen worden. Toch is de situatie in de praktijk vaak minder moeilijk problematisch. Dat komt onder meer omdat we als leasemaatschappij specifieke afspraken maken met de leveranciers, zoals bijvoorbeeld in de vorm van terugkoopgaranties.

Voorbeeld

Om het effect daarvan met een voorbeeld te illustreren: indien een gasmotor moet worden gefinancierd, is de waarde van zo’n motor op de tweede hands markt laag. De markt is klein en omdat potentiële kopers onzeker zijn over de kwaliteit van de motor zullen ze slechts met een grote afslag willen kopen. Dit drukt sterk de waarde.

Voor de oorspronkelijke fabrikant van de motor ligt de zaak echter fundamenteel anders. Hij krijgt wekelijks kopers over de vloer, kan de motor eenvoudig renoveren en met fabrieksgarantie aan een  nieuwe gebruiker leveren. De motor heeft voor een leverancier dus een hogere waarde. Daarom is een fabrikant vaak bereid om zgn. restwaarde garanties af te geven. Dit bestaat uit een tabel met in de tijd aflopende terugkoopprijzen waarvoor de leverancier de motor terugneemt indien de project-vennootschap niet aan haar verplichtingen zou voldoen.

Daarnaast worden ook nog andere mogelijkheden ingezet om het verschil tussen het openstaande leenbedrag en de marktwaarde van de equipment verder te overbruggen. Uiteraard speelt een eigen vermogen inbreng van de project-eigenaar een rol, maar ook kunnen andere oplossingen gevonden worden, zoals een uitgestelde betalingsregeling met de leverancier, het in onderpand nemen van andere equipment van de project-eigenaar die niet (meer) gefinancierd is en overige zekerheden, zoals persoonlijke garantstellingen door de project-eigenaar / eigenaren of borgstellingen door derden.

Eisen aan de biogas of biovergister leverancier(s)

Tot slot nog een opmerking over de leverancier / leveranciers die bij het biogas project / biovergister betrokken is/zijn. Daar zullen wij als leasemaatschappij sterk naar kijken. Hoe is de technische kwaliteit van de leverancier en heeft hij al veel soortgelijke projecten met goed gevolg opgeleverd? En wat is de financiële situatie van de leverancier; is hij in staat om de noodzakelijke garanties af te geven, en – zo nodig – ook financieel in staat deze na te komen?

Samen kom je tot succesvolle oplossingen

Er komt dus een hoop kijken bij de financiering van een biogas- of mestvergistingsproject. Financiering vanuit een lease-optiek kan echter onverwachte mogelijkheden bieden. Een creatief samenspel tussen project-eigenaar, leveranciers en leasemaatschappij kan projecten mogelijk maken waardoor Nederland in alle opzichten weer wat meer groen wordt. Als Greening Finance tekenen we daarvoor.

Wilt je over jouw project met ons van gedachte wisselen, stuur dan een email naar: info@greeningfinance.nl of bel: 020 – 615 7000.