Plots ligt de energietransitie onder vuur. De kosten rijzen de pan uit en mensen worden kritisch over nut en noodzaak van de miljarden die nodig lijken voor CO2 reductie.

Dat is goed. Een open discussie, met ‘klimaatalarmisten’ en ‘klimaatsceptici’ die elkaar met argumenten én respect tegemoet treden, is meer dan nodig. Maar: gaat de klimaatdiscussie wel over het juiste onderwerp? Greening Finance richt zich namelijk om andere redenen dan het klimaat op energietransitie en grondstofrecycling.

Wel of geen klimaatinvesteringen?

Zolang de aarde bestaat verandert het klimaat. De vraag is niet of het klimaat verandert, maar of wij mensen een grote invloed op deze veranderingen hebben. En als de mens een negatieve invloed heeft, welke maatregelen moeten we dan nemen en zijn die maatregelen voldoende?

Antwoord op deze vragen zijn nodig om een goede afweging te maken of we met elkaar wel miljarden moeten en willen investeren in de ‘bescherming’ van het klimaat. Of dat we met dat geld andere (betere) dingen kunnen doen. Jammer genoeg lijkt het steeds meer alsof er twee geloven met elkaar in botsing komen: de ‘klimaatalarmisten’ tegenover ‘klimaatsceptici’. En we weten uit het verleden waar dat toe leidt.

Minder verbruiken, meer recyclen

De betrokkenheid van Greening Finance bij de energietransitie ligt niet bij het tegengaan van een klimaatverandering. Of de mens nu wel of niet verantwoordelijk is voor de veranderingen in het klimaat kunnen wij niet beoordelen.

Wat wij wel zien is dat er wereldwijd een tekort aan energie, vruchtbare grond, water en grondstoffen ontstaat. En dat we energiedragers en grondstoffen halen uit gebieden waar niet altijd goed met de natuur wordt omgegaan. Of met mensenrechten. Of met geopolitieke vraagstukken.

Ons verbruik van energie- en grondstoffen moet omlaag én onze afhankelijkheid van de import van energie- en grondstoffen uit ‘besmette’ gebieden moet drastische omlaag. Zodat er energie en grondstoffen overblijven voor onze kinderen. En zodat we niet verder afhankelijk worden van regimes en dictators die wij verwerpen. Dat kunnen we alleen doen door spaarzaam gebruik en door te recyclen daar waar dat maar mogelijk is.

Ondersteuning voor duurzame initiatieven

Wij willen ons steentje bijdragen door bedrijven en ondernemers te ondersteunen bij de financiering van investeringen die helpen energie te besparen, duurzame energie op te wekken en grondstoffen te recyclen.

En als dat alles een positieve invloed heeft op het klimaat, dan is dat mooi meegenomen. That’s all folks . . .

De Nederlandse banken doen het weer goed. Zeker als je de jaarcijfers bekijkt die deze maand verschenen. Neem de Rabobank: 12 procent meer nettowinst in 2018 ten opzichte van 2017. Mooi! Maar om deze winst te behalen, moest deze – van oudsher lokale – bank wel 13 filialen sluiten. De overige vestigingen bieden nog slechts een uitgekleed pakket aan diensten. Daar staat tegenover dat je als consument wel 24/7 online terecht kunt. Een goede ontwikkeling? Niet voor ondernemers…  

Ondernemers die vandaag de dag krediet nodig hebben voor hun (– al dan niet startende – ) onderneming staan voor een interessante uitdaging. De traditionele bank verdwijnt meer en meer uit het straatbeeld en daarmee ook de bankadviseur, doorgaans hét aanspreekpunt voor ondernemers. Voor het aanvragen van hun broodnodige krediet zijn die daarmee steeds meer aangewezen op online – gestandaardiseerde en geautomatiseerde – kredietaanvraagformulieren.

Financiering is mensenwerk
Is dit erg? Ja. Want het is jammer dat ondernemers met visie niet meer de tijd en ruimte krijgen om een goed – misschien wat complex – ondernemersidee uit te leggen aan mensen die dat idee daadwerkelijk snappen. Behoeft hun (innovatieve) product of dienst wat extra uitleg, dan zorgen scherpe, online algoritmes er al snel voor dat ze niet in een klassiek financieringsplaatje passen en daarmee buiten de kredietboot vallen…

Waar moet je het geld zoeken als de bank ‘nee’ zegt?

Alternatieve kredietvormen broodnodig voor (kleinere) ondernemers

Uiteraard heeft het verdwijnen van de traditionele krediethegemonie van de banken ook zijn goede kanten. Het ontstaan van alternatieve financieringsmogelijkheden, bijvoorbeeld. Zo wint lease in Nederland aan populariteit. Leasemaatschappijen zijn – in tegenstelling tot banken – uiterst concurrerend en benaderbaar. Bovendien verlenen ze krediet in relatief korte tijd. Maar wel tegen een behoorlijk prijskaartje. En alleen met stevige bedrijfs-assets als onderpand.

Ook crowdfunding is booming: direct contact tussen investeerder en ondernemer. Mooi. Maar vind als ondernemer maar eens de tijd en aandacht om het juiste platform te vinden om je product of dienst succesvol aan te bieden bij geïnteresseerde investeerders.

Oerwoud aan financieringsmogelijkheden

Door de terugtrekkende beweging van banken als traditionele kredietverschaffers kunnen ondernemers van vandaag kiezen uit legio financieringsmogelijkheden: factoring, kredietplatforms, private equity, informele investeerders, leverancierskrediet, noem maar op. Ook als ze geen ‘simpele’ zekerheden kunnen bieden, als vastgoed of machines. Daarmee ontstaan er steeds meer loketten waar je als ondernemer voor financiering van (een deel van) je kredietbehoefte kunt aankloppen. Ieder met z’n eigen rol en kijk op de onderneming of het project en de daarmee gepaard gaande zekerheden. En juist daar wringt de schoen. Want waar moet je het als ondernemer zoeken als je je zekerheden maar één keer weg kunt geven?

Kies voor een onderbouwde financieringsaanvraag

Het antwoord op bovenstaande vraag is even obligaat als legitiem: bij mensen die het snappen. Mensen die hun weg weten te vinden in een versnipperd financieel landschap en er lol, tijd en zin in hebben om een project of onderneming verder te brengen. Loop in ieder geval niet ‘zomaar’ een rondje langs verschillende kredietverschaffers. Daar heb je als gedreven ondernemer gewoon geen tijd voor.

Een goed verhaal en een daaraan gekoppelde heldere en onderbouwde financieringsaanvraag gaan je verder helpen. Wat is jouw financieringsvraagstuk? Wij helpen je graag verder.
➝ Neem vrijblijvend contact met ons op
➝ Of bel naar 020-6157000

Buiten Nederland is financieren van groene installaties met equipment als onderpand (lease) een zeer gebruikelijke financieringsvorm. Bijvoorbeeld bij de financiering van windmolens, biogasinstallaties en zonnestroom projecten. Ook in Nederland wordt deze financieringsvorm steeds populairder.

Deze andere insteek van financieren kan ervoor zorgen dat (onderdelen van) installaties die niet zo makkelijk door banken worden gefinancierd, toch gefund kunnen worden. In dit blog gaan we in op de centrale rol van de onderliggende waarde van de asset bij leaseoplossingen.

Equipment als basiszekerheid voor financiering

Het uitgangspunt bij lease is dat de assets (de installatie of bepaalde onderdelen van de installatie) de centrale zekerheid vormen voor de financiering. De gebruiker betaalt een maandelijkse vergoeding voor het gebruik. Na de afgesproken looptijd neemt de gebruiker het object of de installatie over of hij geeft de equipment terug.
Eigenlijk precies zo als bij het leasen van een auto.

Echter: het is met bedrijfsmachines vaak net zoals met een nieuwe auto, zodra hij de showroom uitrijdt daalt de waarde enorm. Vooral bij installaties die moeilijk zijn te verplaatsen of zeer specifiek installaties kan de marktwaarde snel teruglopen. Hierdoor ontstaat een groot verschil tussen de waarde van de onderliggende equipment en het nog openstaande gefinancierde bedrag. Dit financieringsgat wordt een serieus probleem voor de financierende partij wanneer de gebruiker zijn betalingsverplichting niet meer nakomt.

Gat tussen marktwaarde en financieringsbedrag

Wat betekent dat in de praktijk? Een machine wordt over een aantal jaren lineair afgeschreven, maar de marktwaarde daalt niet lineair. In de eerste jaren daalt die namelijk veel sterker dan in de laatste jaren. En dat terwijl in de eerste jaren het bedrag dat aan rente en aflossing betaald moet worden vaak omgekeerd evenredig is. In die eerste jaren wordt relatief veel rente betaald en relatief weinig ‘aflossing’. Net zoals bij de hypotheek van een huis dus.

Zo gebeurt het dat er binnen afzienbare tijd een enorm gat ontstaat tussen de marktwaarde en de financiering. Er ontstaat een zogenaamd financieringsgat. Als financiers ergens een hekel aan hebben, dan is het daaraan. Omdat de financiering dan dus niet volledig gedekt is, ontstaat er een (te) groot risico voor de financierende partij.

Als groene leasemaatschappij is het ons doel om groene investeringen mogelijk te maken die anders niet tot stand zouden komen. Daarbij kijken we vooral naar creatieve manieren om het ‘risico-gat’ te dichten, waardoor financiering toch mogelijk wordt. We hebben verschillende mogelijkheden in ons arsenaal om dit probleem op te lossen.

Oplossingen voor het onderliggende waardetekort

Een potentiële tweedehands koper zal meer willen betalen als hij de equipment kan kopen bij de oorspronkelijke leverancier, de equipment geserviced is én met garantie wordt geleverd. Daarom sluiten we graag terugkoopgaranties of re-marketing garanties af met de oorspronkelijke leverancier. Door een aflopende terugkoop garantie te geven, neemt de leverancier dan een stukje van het restwaarde risico van de leasemaatschappij over, zodat de equipment makkelijker financierbaar wordt.

Andere veel gebruikte mogelijkheden:

• andere machines (die reeds gebruikt worden in het project) toevoegen als extra zekerheid voor de financiering;
• verpanding van subsidies zoals de SDE+ (Subsidie Duurzame Energie);
• vestigen van een tweede hypotheek op de grond.

Zo kun je op creatieve manier het financieringsgat dichten en daarmee financiering makkelijker mogelijk maken. Dit alles zorgt er wel voor dat regelen van een lease tamelijk veel werk kan zijn. Om dat te kunnen bereiken is kennis en inzicht nodig en het nodige aan spitwerk om het gehele plaatje rond te breien. 

Door deze aanpak hebben we al ettelijke projecten kunnen helpen realiseren die anders niet tot stand zouden zijn gekomen. En dat is waar het ons om gaat.

Regelmatig komen bij Greening Finance aanvragen binnen voor de financiering van installaties voor biogas en biovergisting (of onderdelen daarvan). Voor zowel in Nederland als in andere Europese landen. Daarom gaan we in dit blog dieper in op specifieke aandachtspunten voor de financiering van dergelijke installaties. Die natuurlijk veel complexer is dan die van bijvoorbeeld zonnepanelen of een biomassa-ketel.

Om de financiering van dergelijke bio-projecten mogelijk te maken moet veel kloppen. We kijken daarbij vooral naar de volgende aspecten:

1. Rendement en kasstromen. Is de kasstroom van het project groot genoeg en voldoende zeker om de financiering te dragen?
2. Risico en zekerheden.Welke specifieke risico’s spelen er bij het project, en hoe kunnen deze worden verminderd?

Hieronder lopen we puntsgewijs deze categorieën na.

Rendement en kasstromen

De financieringsaanvragen die wij krijgen voor een biogas installatie of biovergister zijn doorgaans al goed onderbouwd met een financieel model. Zo moet in Nederland bij een SDE+-subsidieaanvraag een goede financiële onderbouwing bijgevoegd worden. Daarnaast zijn ook al gespecialiseerde adviesbureaus ingehuurd (zowel ingenieursbureaus als financiële adviseurs) met veel praktische kennis van dergelijke projecten. Zij weten wat je als potentiële financier aan informatie nodig hebt.

Voor ons is het belangrijk dat de kasstromen van het project voldoende zijn om de financiering ruim binnen de technische levensduur van het project te kunnen aflossen. Als vuistregel hanteren we daarbij 70 % van de technische levensduur van de oorspronkelijke installatie. Bij dit soort projecten kan dat looptijden tussen de 7 en 10 jaar betekenen. Als de kasstroom groot genoeg is en de zekerheden voldoende (zie hieronder) kan vaak al met 10% eigen inbreng van de project-eigenaar worden volstaan.

Risico’s en zekerheden

We kijken als Greening Finance biogas- en biovergistingsprojecten vooral vanuit een lease-invalshoek. Daarom concentreren we ons bij de beoordeling van risico’s vooral op zekering van de kasstromen, het eigendom van de assets (installaties, equipment etc.) en de restwaarde van deze assets. Hierbij is onze aanpak soms wat anders als bij banken.

Kasstroom:

Bij de kasstromen gaat het erom dat gedurende de looptijd van de lease voldoende zekerheid is dat de project-vennootschap aan haar verplichtingen kan voldoen. Hieronder noemen we verschillende manieren om die kasstromen te zekeren.

• Productie-garanties die door de leverancier van de installatie worden afgegeven. Deze zorgen ervoor dat er zekerheid is dat de geplande productie ook gehaald wordt.Operation- en maintenance contracten: deze zorgen ervoor dat de installatie technisch optimaal kan blijven functioneren.
• (Langlopende) contracten voor de feed-stock van de installatie. Dit voorkomt dat na enkele jaren de kosten voor bijvoorbeeld mest en andere grondstoffen voor de installatie enorm in prijs oplopen.
• Vaste afname-contracten met prijsgaranties voor de geproduceerde energie (stroom, gas, digestaat, mineralen etc). Deze zorgen dat de productie ook de geplande omzet brengt. Zoals bijvoorbeeld via SDE+ subsidies, PPA’s met energiebedrijven, garantieprijzen voor mineralen.
• Controle van noodzakelijke vergunningen en contracten op geldigheid en voldoende looptijd. Zodat de installatie kan blijven draaien. Voorbeelden zijn omgevingsvergunningen, pachtcontracten voor het land, recht van overpad voor kabels en leidingen, netaansluitingstoezeggingen van de netbeheerder.
• Bedrijfsschadeverzekeringen en sessie van de verzekeringspenningen. Deze zorgen dat in geval van schade de verschuldigde leasetermijnen toch kunnen worden betaald.
• Zogenaamde ‘step-in agreements’ voor bovenstaande contracten en vergunningen. Hiermee kunnen wij als financier optreden indien de project-vennootschap niet meer aan haar verplichtingen kan voldoen.

Assets:

Naast zekering van de kasstromen is borging van het eigendom van de assets (machines, installaties etc.) zeer belangrijk. Als leasemaatschappij worden wij meestal eigenaar van de equipment, of moeten we de mogelijkheid hebben om eigenaar te worden bij niet voldoen aan de verplichtingen door de project-vennootschap. Hiervoor staan verschillende mogelijkheden open.

• Vestigen van een recht van opstal op bepaalde machines en apparatuur van het project. Dit zorgt ervoor dat indien een project-vennootschap failliet gaat, onze eigendomsaanspraken blijven bestaan.
• Vestigen van pandrecht op de equipment, aandelen van de project-vennootschap etc.. Indien we niet direct eigendom van de equipment hebben, kunnen deze zekerheden ingeroepen worden indien iets fout zou gaan.
• Eventueel: recht van hypotheek indien een geheel project wordt gefinancierd en de grond een belangrijke waarde binnen het project vertegenwoordigd.
• Onderhouds- en technische garantiecontracten met de leverancier(s). Deze dienen om zeker te zijn dat de installatie in goede staat blijft en haar waarde behoud.
• Technische verzekeringen en sessie van de verzekeringspenningen Dergelijke verzekeringen vergoeden in geval van schade of andere calamiteiten de vervanging van de equipment en herstel van de installatie.

Restwaarde

Anders dan bij een gewone bankfinanciering kijken we bij een lease vooral naar de marktwaarde (door ons ook wel restwaarde genoemd) van de assets (equipment) gedurende de looptijd van de financiering. Idealiter dient deze restwaarde ruim boven de hoogte van de nog uitstaande financiering te liggen. In de praktijk ligt hier vaak het kernpunt voor de financiering van het project.

Zie het als bij een auto. Zodra die de showroom is uitgereden is hij veel minder waard dan dat er zoeven nog voor betaald werd.

De restwaarde van de equipment van een bio-installatie is doorgaans fors lager dan de boekwaarde. Soms ligt de marktwaarde slechts op 30 – 40% van de boekwaarde, wat in de praktijk zou betekenen dat slechts een klein deel van de investering gefinancierd zou kunnen worden. Toch is de situatie in de praktijk vaak minder moeilijk problematisch. Dat komt onder meer omdat we als leasemaatschappij specifieke afspraken maken met de leveranciers, zoals bijvoorbeeld in de vorm van terugkoopgaranties.

Voorbeeld

Om het effect daarvan met een voorbeeld te illustreren: indien een gasmotor moet worden gefinancierd, is de waarde van zo’n motor op de tweede hands markt laag. De markt is klein en omdat potentiële kopers onzeker zijn over de kwaliteit van de motor zullen ze slechts met een grote afslag willen kopen. Dit drukt sterk de waarde.

Voor de oorspronkelijke fabrikant van de motor ligt de zaak echter fundamenteel anders. Hij krijgt wekelijks kopers over de vloer, kan de motor eenvoudig renoveren en met fabrieksgarantie aan een  nieuwe gebruiker leveren. De motor heeft voor een leverancier dus een hogere waarde. Daarom is een fabrikant vaak bereid om zgn. restwaarde garanties af te geven. Dit bestaat uit een tabel met in de tijd aflopende terugkoopprijzen waarvoor de leverancier de motor terugneemt indien de project-vennootschap niet aan haar verplichtingen zou voldoen.

Daarnaast worden ook nog andere mogelijkheden ingezet om het verschil tussen het openstaande leenbedrag en de marktwaarde van de equipment verder te overbruggen. Uiteraard speelt een eigen vermogen inbreng van de project-eigenaar een rol, maar ook kunnen andere oplossingen gevonden worden, zoals een uitgestelde betalingsregeling met de leverancier, het in onderpand nemen van andere equipment van de project-eigenaar die niet (meer) gefinancierd is en overige zekerheden, zoals persoonlijke garantstellingen door de project-eigenaar / eigenaren of borgstellingen door derden.

Eisen aan de biogas of biovergister leverancier(s)

Tot slot nog een opmerking over de leverancier / leveranciers die bij het biogas project / biovergister betrokken is/zijn. Daar zullen wij als leasemaatschappij sterk naar kijken. Hoe is de technische kwaliteit van de leverancier en heeft hij al veel soortgelijke projecten met goed gevolg opgeleverd? En wat is de financiële situatie van de leverancier; is hij in staat om de noodzakelijke garanties af te geven, en – zo nodig – ook financieel in staat deze na te komen?

Samen kom je tot succesvolle oplossingen

Er komt dus een hoop kijken bij de financiering van een biogas- of mestvergistingsproject. Financiering vanuit een lease-optiek kan echter onverwachte mogelijkheden bieden. Een creatief samenspel tussen project-eigenaar, leveranciers en leasemaatschappij kan projecten mogelijk maken waardoor Nederland in alle opzichten weer wat meer groen wordt. Als Greening Finance tekenen we daarvoor.

Wilt je over jouw project met ons van gedachte wisselen, stuur dan een email naar: info@greeningfinance.nl of bel: 020 – 615 7000.

Crowdfunding; Greening Finance zet het steeds vaker in om de financiering van duurzame (energie) projecten rond te krijgen. Dat doen we niet alleen voor eigen leaseportefeuilles. We doen dat ook steeds vaker in de rol van adviseur en organisator van crowdfundprojecten voor derden. Waarbij we zelf soms slechts zijdelings de rol van financier spelen. Dat is misschien verrassend, maar er zijn veel goede redenen om dat te doen. In dit blog schetsen we de kritische succesfactoren van dergelijke duurzame crowdfundprojecten.

Crowdfunding heeft in slechts een paar jaar een eigen positie in het financieringslandschap weten te verwerven. Na zelf verschillende crowdfunding projecten met succes te hebben afgesloten, beschikt Greening Finance over de nodige ervaring met wat wel en wat niet werkt bij het financieren van een project via de crowd.

Bij de beoordeling of een project wel of niet succesvol kan zijn met crowdfunding spelen veel aspecten een rol. Zoals:

• Leent het karakter van het project zich wel voor financiering via de crowd?
• Welk platform past het beste?
• Wat voor type financiering wordt gezocht?
• Welke financieringscondities worden geboden (looptijd, risico, rentepercentage etc.?
• Is crowdfunding de enige financieringsvorm of wordt ook andere financiering ingezet?
• En, last but not least: wat is het risicoprofiel van het project en welke zekerheden worden geboden?

Wanneer leent een project zich voor crowdfunding?

Niet ieder project leent zich voor crowdfunding. Ons standpunt is dat het risico voor een potentiële crowd investeerder zo klein mogelijk moet zijn. Ook moet het project makkelijk te begrijpen zijn met duidelijke voorwaarden. Ook de kasstroom waaruit de investeerder uiteindelijk zijn inleg en rente terug krijgt moet goed voorspelbaar zijn. Daarom vinden wij dat experimentele projecten met nog niet bewezen technologie of met een onzekere kasstroom zich niet lenen voor crowdfundacties.

Een ander aspect is dat alle betrokken partijen identificeerbaar moeten zijn. Biedt je geen volledige transparantie (omdat bijvoorbeeld een van de betrokken partijen zich hiertegen verzet), dan heb je niets op een crowdfund platform te zoeken. Het zelfde geldt als je geen enkele zekerheid kunt of wilt bieden en al het risico bij de crowd wilt leggen.

Een van de belangrijkste succesfactoren voor een crowdfundactie is het zgn. Investeringsmemorandum (IM). Hierin worden project, condities, risico, zekerheden, initiatiefnemer, andere betrokken partijen en randvoorwaarden van het project beschreven. Het business plan van je project staat daarbij natuurlijk centraal. Goede IM’s zijn omvangrijk (soms wel 40 – 60 pagina’s). Dit omdat ze de potentiële investeerders een goed beeld moeten schetsen van het project en de risico’s die zij lopen. Door een zorgvuldig geschreven IM wordt ook de persoonlijke aansprakelijkheid van de initiator beperkt. Het schrijven van een dergelijk IM is een vak apart, wat vaak niet door de platforms wordt gedaan. Vaak is het nodig daarbij financiering technische en juridische kennis in te schakelen.

Welk platform kies je?

Er zijn een groot aantal platformen die ieder hun eigen karakter hebben. Sommige platformen richten zich specifiek op duurzame projecten (zoals Duurzaam Investeren, Oneplanetcrowd en Green Crowd). Anderen hebben een algemeen karakter (zoals Crowdaboutnow, Collin Crowdfund en Geldvoorelkaar).

Een ander criterium bij de keuze van het platform is de omvang van het project. Er zijn platforms waarop projecten gepresenteerd worden die miljoenen hopen op te halen. Maar er zijn ook platforms waar juist projecten met kleine bedragen (tot ver onder de € 50.000) worden gepresenteerd. Andere platformen pre-kwalificeren projecten (en geven ze een risicokwalificatie mee), terwijl er ook grote crowdfund platforms zijn die dit helemaal niet doen en de beoordeling overlaten aan de potentiële investeerder.

Een ander belangrijk aspect om het platform op te selecteren is of het platform vooral obligaties aanbiedt (dus leningen die terugbetaald worden), of juist aandelen (waarbij de investeerder een groter risico neemt, maar ook aandeelhouder van het project wordt).

De financieringscondities

Voordat je kunt bepalen welke financieringscondities je aanbiedt, is het belangrijk goed na te denken over de doelgroep die je met je crowdfundactie wilt bereiken.

Zo zijn er mensen die slechts een korte periode geld beschikbaar willen stellen (bijvoorbeeld 2 – 3 jaar), maar ook investeerders die juist een lange termijn belegging zoeken. Deze laatste groep is dan meer geïnteresseerd in looptijden van 7 tot 10 jaar. Een andere vraag is of je alleen rente uitkeert en dan na afloop van de looptijd in één keer de financiering terugbetaalt (bijvoorbeeld bij kortere looptijden) of dat je juist een obligatie aanbiedt die over vele jaren ieder kwartaal een vaste annuïteit uitkeert en waarbij dan aan het einde van de looptijd alles is afgelost.

Ook de risico / rendement verhouding is belangrijk. Het juiste rentepercentage kiezen vereist fingerspitzengefühl. De keuze hangt onder meer af van welke investeerdersdoelgroep je wilt bereiken, het risicokarakter van je project en de beoogde looptijd. Het is de kunst hier een goed evenwicht in te vinden. Een te hoge rente betalen kost je project (te veel) geld, maar een te laag percentage bieden kan betekenen dat het heel lang duurt voordat het benodigde bedrag bij elkaar is, of misschien zelfs dat het bedrag uiteindelijk niet wordt behaald. Hoe langer de crowdfundactie loopt, des te moeilijker loopt ie vol. Ook hier geldt: wat goed is gaat snel!

Stapelen als een effectieve financieringsopzet

Er zijn ‘eenvoudige’ projecten die prima te financieren zijn door middel van alleen inbreng van eigen vermogen en crowdfunding. Zoals bijvoorbeeld sommige zonnestroomprojecten. Maar in toenemende mate zie je dat ook complexere projecten (zoals bijvoorbeeld biomassa- en biogasprojecten en windparken) zich met succes tot de crowd wenden.

In dit soort projecten wordt dan een stapeling van financiering toegepast. Bijvoorbeeld externe investeerders of leveranciers brengen naast de initiatiefnemer risicodragend kapitaal in, banken en duurzame fondsen voorzien in een deel van de benodigde financiering, lease maatschappijen zoals wij financieren een deel van de equipment en ook crowdfunding levert een deel van het benodigde geld. Zo komt het project dan rond.

De afstemming  en coördinatie van dergelijke meer gecompliceerde financieringsstructuren is natuurlijk erg belangrijk. Dankzij onze ervaring met projectfinanciering, risicobeoordeling, crowdfunding én equipment lease hebben we al een aantal van dergelijke projecten al met succes kunnen closen. Zie ook m’n uitgebreide blog over ‘stapelfinanciering’.

Zekerheden voor de crowd

Een belangrijke vraag voor bepalen van het risico voor investeerders is welke rang de obligatie heeft bij het uitwinnen van zekerheden indien er iets bij het project mis gaat.

Als de obligatie senior is wil zeggen dat ie als eerste geld krijgt indien dat binnen het project beschikbaar is. Indien ie achtergesteld is dan dat wil zeggen dat andere financiers voor gaan, zoals bijvoorbeeld banken. Ook is het belangrijk of het project over voldoende eigen vermogen beschikt, dat als eerste de klap kan opvangen als het project niet loopt zoals verwacht.

Wij vinden het principieel onjuist als het eerste risico bij de crowd wordt gelegd. Te vaak zien we projecten waar de initiator nauwelijks of  geen risicokapitaal in het project wil of kan steken. Gelukkig wordt de crowdfundmarkt snel volwassen en wordt het voor dergelijke projecten steeds moeilijker nog geld via de crowd aan te trekken.

Omdat het voor veel initiators van duurzame projecten vaak lastig is om voldoende eigen vermogen in te brengen, is dit vaak een eerste aandachtspunt wanneer we aan een crowdfund project gaan werken. Het is echter voor een initiator niet altijd nodig om zelf een groot eigen vermogen deel in het project in te brengen om een project toch succesvol gefinancierd te krijgen. Soms zijn er achtergestelde leningen mogelijk. Zoals bijvoorbeeld via leveranciers die een deel van hun rekening als lening in het project laten zitten. Ook zijn er ook specifieke financiers die bereid zijn tot deze meer risicodragende financieringsvorm. Zo biedt Greening Finance dit onder bepaalde voorwaarden aan haar klanten aan. Soms zijn er ook regionale fondsen die hiertoe bereid zijn.

Extra zekerheid via ondersteuning door professionele partijen

De slagingskans van het project stijgt enorm wanneer er andere gerenommeerde partijen zijn die zich zo aan het project hebben verbonden. Zoals andere professionele financiers, leveranciers of afnemers, die ook bereid zijn een deel van het risico te dragen.

Zeker als die partijen zelf al uitgebreid onderzoek hebben gedaan naar de financiële, juridische en/of technische merites van het project (zgn. due diligence). Op deze manier weet een potentiële particuliere investeerder dat professionele partijen het project positief hebben beoordeeld. Dat biedt zo extra vertrouwen en zekerheid . Het kan voor het succes van een project allesbepalend om dergelijke ‘sponsors’ aan boord te hebben.

Zelf een crowdfundactie starten?

Het kiezen van het juiste randvoorwaarden voor de crowdfundactie én de kwaliteit van het investeringsmemorandum bepalen uiteindelijk het succes van je crowdfunding project.

Het is onze missie om door middel van (de hulp bij het) financieren van duurzame projecten een positieve bijdrage te leveren aan een betere wereld voor mens en milieu. Daarom zetten we graag onze crowdfund-ervaring in om ook jouw duurzaam project (mede) via crowdfunding succesvol te financieren.

Heb je interesse of heb je specifieke vragen? Neem dan met ons telefonisch contact op via 020 – 615 7000 of per email via info@greeningfinance.nl.

Je bent mogelijk bezig met het opzetten van een financiering voor een wat complexer duurzaam energieproject. Zoals een biogas installatie, een biomassaproject of de renovatie van een gebouw. Dan kan het interessant zijn lease en andere financieringsmethoden als onderdeel in je financieringsmix op te nemen. In dit blog enkele voorbeelden van hoe dat in de praktijk zoal werkt.

Tot voor kort bestond projectfinanciering er uit dat een bank of fonds het hele project financierde. Daarbij werd dan vooral naar de kasstromen in de toekomst gekeken en moest een bepaald eigen vermogensdeel geïnvesteerd worden. Maar dat is veranderd.

Hybride financiering

Bij financiering van duurzame projecten komt het namelijk steeds vaker voor dat er sprake is van hybride financieringsvormen. Daarin worden meer traditionele (bank)leningen gecombineerd met bijdragen uit energiefondsen, leverancierskredieten, subsidies, crowdfundacties, lease en leverancierskrediet. Het afstemmen van dergelijke financieringsvormen vergt natuurlijk wel iets meer aandacht. Maar het resultaat is een financiering die beter aansluit op het karakter en risico van het project.

Dat komt omdat iedere financieringsvorm op een andere manier naar risico kijkt. Waarbij de verschillende financieringsvormen beter kunnen worden gekoppeld aan de verschillende risico’s van het project. Zo heeft een bank vaak een probleem met financiering van een machine zoals een WKK, terwijl een leasemaatschappij als Greening Finance daar juist op is toegerust.

De mogelijkheden die dergelijke ‘stapel’ financieringen bieden, en de rol die bijvoorbeeld lease daarin kan spelen, wordt in Nederland nog te vaak onderbelicht. Dat is jammer, omdat daardoor projecten moeizamer tot stand komen, of in sommige gevallen zelfs niet van de grond komen.

Als je, zoals wij, ervaring met meer traditionele projectfinanciering combineert met ervaring in andere financieringsvormen zoals lease, crowdfunding, leverancierskrediet en dergelijke, dan kunnen interessante financieringsoplossingen geboden worden.

Enkele praktijkvoorbeelden

In de praktijk passen we dergelijke hybride financieringsvormen vaak met succes toe. Zo waren we dit jaar bij de financiering van biogas projecten betrokken, waarbij Greening Finance via lease van o.a. gasmotoren en een drooginstallatie de financiering voor haar rekening nam, terwijl regionale subsidiegevers, fondsen en banken de financiering van de andere onderdelen voor hun rekening namen.

Bij een ander omvangrijk project hebben we door middel van een samenwerking met een regionaal energiefonds, een crowdfund actie en inbreng van equity door middel van een sale & lease back van reeds aanwezige apparatuur de financiering rond gekregen.

En bij de bouw van een productiehal heeft een bank de financiering van het vastgoed voor haar rekening genomen, terwijl wij de LED-installatie en zonnepanelen via een lease hebben gefinancierd.

Dit zijn concrete voorbeelden waarbij verschillende financieringsvormen in combinatie met lease tot een succesvol project hebben geleid. Voorbeelden van goed toepasbare oplossingen zijn:

• WKK’s en drooginstallaties bij biogas projecten;
• ketels en ORC’s bij biomassa projecten;
• ORC’s en warmtepompen bij industriële bedrijven;
• warmtepompen en houtpalletketels bij de renovatie van kantoorgebouwen, buurthuizen, zorginstellingen etc.
• zonnepanelen en LED-verlichting bij de bouw van hallen, winkels en kantoren;
• batterijen als opslag bij duurzame energieprojecten of in voer- en vaartuigen zoals elektrische vrachtwagens, rondvaart- en duwboten.

Sta je aan de vooravond van de financiering van een duurzaam (energie) project? Dan kan het dus zinvol zijn om wat breder te kijken naar hoe je project gefinancierd zou kunnen worden. Greening Finance denkt dan graag met je mee.

Wil je meer informatie of een vrijblijvend gesprek? Bel dan met 020-6157000 (vraag naar Alex of Frits) of mail naar info@greeningfinance.nl.

We zijn allemaal vreselijk verwend geraakt. Sinds 1993 zien we een gestaag dalende rentelijn, bijvoorbeeld voor hypotheken. Bedroeg de 5-jaars rente toen nog rond de 9,5%, nu ligt dit rentetarief rond de 1,8%. Geld zou geen geld meer hoeven te kosten, zo wordt vaak gedacht. Maar is dat wel altijd zo?

Als we bezig zijn met de financiering van duurzame projecten die goed zijn voor mens en milieu, valt het ons op dat ondernemers en initiatiefnemers zich soms blind staren op rente tarieven voor woninghypotheken. Zij vergelijken deze dan met de rentepercentages die betaald moeten worden voor duurzame projecten. Rentepercentages voor deze projecten worden dan vaak als ‘veel te hoog’ bestempeld. Rentepercentages tussen 6 en 12% op jaarbasis zijn namelijk niet ongebruikelijk voor dergelijke projecten. Zeker niet wanneer het om kleinere bedragen gaat. In dit blog gunnen we je daarom een blik achter de schermen van waarom dat is. We geven ook een paar berekeningen. Misschien voor sommige lezers wat saai, maar wel noodzakelijk om inzicht te geven waar het om gaat.

Rente en inflatie

Allereerst iets over wat rente nu eigenlijk is. Rente is normaal gesproken een vergoeding die de leningnemer betaald aan de leningverstrekker. De leningnemer krijgt geld en kan daarmee een investering doen, een huis kopen etc. De leninggever kan gedurende die tijd zelf niets met dat geld doen en krijgt daarvoor een vergoeding. De hoogte van deze vergoeding, de rente, hangt natuurlijk af van wat er zo in de markt betaald wordt. De inflatie is daarbij een belangrijk element. Én het specifieke risico dat de leninggever loopt dat de lening niet wordt terugbetaald.

Risico en zekerheden

Het risico is leningnemer specifiek: als je van de Nederlandse overheid geld leent, is je risico veel lager dan wanneer je bijvoorbeeld aan een slechtlopende timmerfabriek leent.

Kortom, de rente is voor een belangrijk deel afhankelijk van het risico dat de leninggever loopt. En van de zekerheden die een leningnemer kan geven wanneer de lening onverhoopt niet zou worden terugbetaald.

Stel, je hebt een woonhuis met overwaarde als onderpand dat makkelijk verkocht kan worden (en waar ook nog een Nationale Hypotheekgarantie op is afgegeven). Dan weet je nagenoeg zeker dat je linksom of rechtsom je geld terug zult krijgen. Als je echter een zeer specialistische machine als onderpand hebt, die volledig op maat gemaakt is voor de klant, dan is die zekerheid veel minder. En zodra die machine op de tweede hands markt verkocht zou moeten worden, moet deze  eerst gedemonteerd worden. En het is maar de vraag of er (snel) een koper voor gevonden kan worden die een goede prijs betaald. Het zal duidelijk zijn dat in het laatste geval een veel grotere risico-opslag betaald moet worden dan in het eerste geval.

Fundingkosten en winstopslag

Maar er zijn nog andere factoren die een rol spelen. Bij professionele geldverschaffers zoals banken en leasemaatschappijen moet er ook rendement gemaakt worden. De rente bevat dan niet alleen een risico-opslag, maar ook een ‘winstopslag’. Daarnaast hangt de rente die zij aan hun klanten berekenen sterk af van de zgn. funding costs.

Funding costs zijn de kosten voor het geld dat zij zelf aantrekken, om dan weer aan hun klanten uit te lenen. Banken kunnen bijvoorbeeld ‘gratis’ geld aantrekken bij de Europese centrale bank, of bij hun klanten (zoals jij dus), die geld zonder rentevergoeding op hun bankrekening laten staan.

Veel andere financiers, zoals leasemaatschappijen en Provinciale Groenfondsen, moeten hun geld daarentegen aantrekken bij banken, (buitenlandse) pensioenfondsen en andere geldverstrekkers zoals overheden, die daarentegen wel rente willen ontvangen. Als een dergelijke financier zijn geld zelf aantrekt voor bijvoorbeeld 3 – 5% (niet ongebruikelijk voor fondsen en leasemaatschappijen), dan zal duidelijk zijn dat de rente die zij aan hun klanten moeten rekenen hoger zal zijn dan wat banken kunnen rekenen.

Minder standaard; hogere rente

Dan is er nog een ander belangrijk aspect. En dat is dat financiële partijen in hun rentetarieven ook project-specifieke kosten moeten doorberekenen. Twee factoren hebben daarbij een belangrijke invloed: de grootte van het financieringsbedrag én de hoeveel tijd die er in gestoken moet worden om het te financieren project te beoordelen en de financiering rond te krijgen. Een voorbeeld om dat duidelijk te maken.

Stel, de beoordeling van een project 4 dagen werk van een financier. Bijvoorbeeld om het project te leren kennen, de financiële situatie van de leningnemer te beoordelen en de noodzakelijke documentatie op te stellen. Deze kosten moeten via de rente worden terugverdiend. Wanneer we de kosten op € 2.500 zetten, dan betekent dit bij een financieringsbedrag van € 100.000 (looptijd 5 jaar) een noodzakelijke verhoging van de rente van 1% op jaarbasis. Wanneer de leensom echter € 50.000 bedraagt, dan moet de rente al bijna 2% hoger zijn om deze kosten terug te verdienen. Het zal duidelijk zijn, dat met name bij kleinere projecten deze kosten een sterke impact hebben op de rentekosten.

Enkele rekenvoorbeelden

De vraag is natuurlijk hoe zwaar een rentetarief uiteindelijk meespeelt in de kosten van een project. Een belangrijk aspect bij de beoordeling van deze vraag is de looptijd van de lening. Bij een korte looptijd (waarbij de lening snel wordt terugbetaald) staat er gemiddeld minder geld uit, en heeft een hogere rente minder effect dan bij een 10-jarige of 20-jarige looptijd. Bij dergelijke looptijden speelt de rentecomponent een veel belangrijkere rol. Enkele rekenvoorbeelden om dat te verduidelijken.

Allereerst de maandbedragen (rente en aflossing) bij verschillende looptijden en rentepercentages.

Op zich lijkt het er op dat hoe langer de looptijd is, des te lager de maandbedragen zijn. Dat lijkt aantrekkelijk, omdat je maandelijks minder hoeft te betalen. Maar, het bedrag dat uiteindelijk over de looptijd van de lening aan rente wordt betaald loopt behoorlijk op. Zoals onderstaand schema laat zien.

Bij kort looptijden zijn leningen dus minder gevoelig voor verschillen in rentepercentages, bij langere looptijden kan het echter zeer veel uitmaken.

Waarom bij kleinere duurzame projecten hogere rentepercentages gerekend moeten worden is hiermee hopelijk verklaard. De projecten zijn veel arbeidsintensiever om te beoordelen, wat in de rente moet worden verrekend, de zekerheden zijn doorgaans minder (dus hoger risico) en de kosten voor de funding van dergelijke projecten is veel hoger dan voor grotere ‘doorsnee’ projecten.

Rente niet altijd van doorslaggevend belang

Ondanks de drempel die een hoger rentepercentage kan opwerpen, komen er toch veel duurzame projecten via externe financiering tot stand.  Dat heeft  te maken met het feit dat  de terugverdientijd van sommige projecten (zoals LED-installaties, warmtepompen, WKK’s etc.) korter is dan de looptijd van de lening die op dergelijke objecten kan worden afgesloten. Daardoor is de opbrengst (of besparing) van een project al vanaf het begin aan hoger dan de kosten van de financiering. Zonder dat het bedrijf of de instelling veel eigen vermogen op tafel hoeft te leggen.

Want daar gaat het bij bedrijven en instellingen uiteindelijk om: hoe kun je investeringen doen, zonder aanslag te hoeven plegen op je werkkapitaal. Want dat heb je nodig voor de verdere groei en ontwikkeling van je organisatie.

Wil je zelf eens sparren over de financieringsmogelijkheden van een (duurzame) investering?Neem dan telefonisch contact op via 020–615 7000 of via de email met info@greeningfinance.nl